Historia diecezji

Jan Pakosławic i jego potomkowie biskupi Rzeszowscy

Wpisany przez Admin

Pod koniec października 2014 r. został odsłonięty pomnik pierwszego właściciela

Pomnik Jana Pakosławica, pierwszego właściciela Rzeszowa

Pomnik Jana Pakosławica, pierwszego właściciela Rzeszowa

Rzeszowa – Jana Pakosławica (ok. 1310 – ok. 1374), który przyjął nazwisko Rzeszowski. Pomnik znajduje się na placu im. Hugona Kołłątaja w pobliżu zamku Lubomirskich. Pakosławic służył na dworze króla Kazimierza Wielkiego jako rycerz i dyplomata (był zaangażowany między innymi w uzyskanie odpowiednich pozwoleń na założenie Akademii Krakowskiej). 19 stycznia 1354 roku król Kazimierz, w uznaniu zasług, podarował Janowi Rzeszów i okoliczne wsie. Autorem projektu i wykonawcą pomnika jest znany rzeszowski rzeźbiarz Krzysztof Brzuzan. Pomnik przedstawia pełną postać Jana Pakosławica z mieczem wbitym w ziemię i pasem rycerskim, a także z dokumentem lokacyjnym. Fundatorem rzeźby jest Andrzej Bajor, prezes firmy Stalbudowa Kazex. W niedzielę, 26 października 2014 r., biskup senior diecezji rzeszowskiej Kazimierz Górny poświęcił pomnik.

Przy okazji wspomnienia postaci Jana Pakosławica warto przypomnieć o tablicy

Tablica na wieży farnej poświęcona biskupom Rzeszowskim

Tablica na wieży farnej poświęcona biskupom Rzeszowskim

znajdującej się na wieży kościoła farnego w Rzeszowie upamiętniającej dwóch biskupów Janów Rzeszowskich. Pierwszy z nich to syna Jana Pakosławica, a drugi to wnuk. Jan Pakosławic miał trzech synów noszących to sami imię (Jan Rzeszowski z Przybyszówki, Jan Rzeszowski i Jan Rzeszowski Staromiejski). Jan Rzeszowski (1345-1436) pełnił funkcję profesora Akademii Krakowskiej, był też proboszczem katedry wawelskiej. Wspomógł finansowo Akademię Krakowską w założeniu wydziału prawa kanonicznego kupując dla potrzeb Akademii budynki przy ul. Grodzkiej, gdzie do dzisiaj mieści się Collegium Iuridicum – pierwsza katedra prawa w środkowej części Europy. Akademia Krakowska z wdzięczności za dar powierzyła mu stanowisko rektora, które pełnił w latach 1405-1406. Na prośbę króla Władysława Jagiełły opuścił Kraków i wyjechał na Wschód, gdzie najpierw został biskupem halickim, a w dalszej kolejności pierwszym arcybiskupem lwowskim. Jest twórcą administracji kościoła lwowskiego. Jego działalność na Wschodzie wiązała się z umacnianiem administracji polskiej. Miała również charakter misyjny na terenach Litwy i Żmudzi. Uroczyście odnawiał akty chrztu w wielu miejscowościach Litwy i Żmudzi. Stał na czele komisji przygotowującej proces kanonizacyjny królowej Jadwigi. Zmarł w biskupiej posiadłości w Piórkowie w obecnym województwie świętokrzyskim w 1436 r. Zgodnie z jego wolą pochowano go obok głównego ołtarza w Świętym Krzyżu w Górach Świętokrzyskich.
Drugi biskup Jan Rzeszowski (1411-1488) był synem Jana Rzeszowskiego ze Staromieścia czyli wnukiem Jana Pakosławica. W 1428 roku zapisał się na Akademię Krakowską. Jednak szybko porzucił uczelnię i zaciągając się jako rycerz na służbę u młodego króla Władysława Warneńczyka. Jako przyboczny rycerz króla walczył w bitwie pod Warną w 1444 r. Po wydostaniu się z tureckiej niewoli daremnie poszukiwał króla Władysława na Bałkanach, próbując zweryfikować pogłoskę o jego cudownym ocaleniu. Po nagłej śmierci żony Małgorzaty postanowił zostać księdzem. Lojalność i oddanie wobec dynastii jagiellońskiej umożliwiło mu szybką karierę. Oprócz obowiązków kościelnych pełnił również funkcje państwowe. W 1468 roku Kazimierz Jagiellończyk powierzył mu urząd podskarbiego koronnego. Po śmierci bpa Jana Lutka z Brzezia, kapituła katedralna wybrała Jana Rzeszowskiego administratorem diecezji krakowskiej po czym został z woli papieża Sykstusa IV i króla Kazimierza Jagiellończyka wyświęcony na biskupa krakowskiego. W 1484 roku wystąpił jako pierwszy biskup krakowski z tytułem księcia siewierskiego. Za jego rządów Wit Stwosz wykonał dla kościoła mariackiego w Krakowie wspaniały ołtarz. Zmarł w 1488 r. Został pochowany w Katedrze Wawelskiej.
(tn)