Dane diecezji

Katedra

Wpisany przez Admin

Katedra jest rezydencjalnym kościołem biskupa diecezjalnego. Z tego też względu jest ona nieodzowną i najważniejszą budowlą sakralną w diecezji oraz nazywa się ją matką wszystkich jej kościołów. W niej znajduje się tron (katedra) biskupi oraz odbywają się najważniejsze uroczystości diecezjalne.

Zgodnie z bullą „Totus tuus Poloniae populus” Jana Pawła II, katedrą diecezji rzeszowskiej został kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Rzeszowie. Jest to stosunkowo młoda świątynia. Została bowiem wybudowana w latach 1977-1982, jako wotum dziękczynne za 600 lat istnienia diecezji przemyskiej. Historia starań o uzyskanie pozwolenia na jej budowę oraz samej budowy odzwierciedla najnowsze dzieje polskiego Kościoła. Zamysłowi wzniesienia nowej świątyni w Rzeszowie sprzeciwiały się od samego początku władze komunistyczne. Wyrazem tego były szykany spotykające miejscowego duszpasterza, ks. Stanisława Maca oraz jego parafian, m. in. wzywano ich na przesłuchania, stawiano przed kolegiami do spraw wykroczeń i karano grzywnami. Takie postępowanie przynosiło odwrotny do zamierzonego skutek, gdyż integrowało wspólnotę wiernych i mobilizowało ją do aktywniejszych działań. Wreszcie w lipcu 1977 r., po wieloletnich staraniach, prowadzonych na drodze urzędowej, popartych pikietami i okupacją budynków urzędów państwowych, udało się pokonać sprzeciw władz komunistycznych i uzyskać pozwolenie na budowę świątyni. Władze wprawdzie ustąpiły, ale było to ustępstwo tylko częściowe. Chcąc bowiem utrudnić prace budowlane i zminimalizować wpływ Kościoła na mieszkańców zgodziły się na budowę świątyni na terenie podmokłym i poza obrębem powstającego osiedla Nowe Miasto. Mimo to wierni podjęli wyzwanie i przystąpili do budowy własnej świątyni. Zaprojektował ją zespół architektów z Politechniki Krakowskiej, kierowany przez prof. Witolda Cęckiewicza.

Ks. infułat Stanisław Mac

Ks. infułat Stanisław Mac

Budowę rozpoczęto 5 września 1977 r. Nadzór zwierzchni nad prowadzoną inwestycją sprawował ks. S. Mac, wspierany przez 120-osobowy Komitet Budowy Kościoła. Pracami budowlanymi kierował Stanisław Starzak, zaś nadzór techniczny sprawował inż. Bolesław Kuncewicz. Ciężar prowadzenia inwestycji spoczywał przede wszystkim na wspólnocie parafialnej. Swój udział miały w niej jednak: fundusz diecezjalny oraz sąsiednie parafie. Po trzech latach, dnia 14 grudnia 1980 r. ordynariusz przemyski, bp Ignacy Tokarczuk wmurował ka-mień węgielny oraz poświęcił kościół dolny. Natomiast kościół górny oddany został do użytku w listopadzie 1982 r. Uroczystego poświęcenia świątyni dokonał w dniu 2 czerwca 1991 r. papież Jan Paweł II podczas swojej wizyty w Rzeszowie.

Katedra (foto JB)

Katedra (foto JB)

Katedra rzeszowska jest nowoczesną i majestatyczną budowlą o konstrukcji żelbetowej, dwupoziomową, zbudowaną na rzucie serca. Została posadowiona na 103 betonowych słupach o głębokości 13 m, utwardzających podmokłe podłoże. Swym kształtem przypomina okręt, którego uwieńczeniem, niby masztem, jest krzyż, wznoszący się na wysokość 52 m Świątynia ma 68 m długości i 45 m szerokości, zaś powierzchnia jednej kondygnacji wynosi 1300 m2. Wnętrze katedry zdobią prace rzeszowskich artystów, m. in. Zofii Mitał-Szczepańskiej, Emila Polita i Zygmunta Czyża. Na jej wyposażeniu są również: tron papieski (biskupi), stalle kanonickie oraz 36-głosowe organy. Natomiast w dzwonnicy znajdują się trzy dzwony, odlane w przemyskiej ludwisarni Felczyńskich – Dzwon Wolności im. Jana Pawła II, dzwon pw. św. Józefa Sebastiana Pelczara i dzwon pw. św. Józefa.

Katedra rzeszowska jako główny kościół diecezji była miejscem ważnych wydarzeń kościelnych, takich jak np. koronacja łaskami słynącej figury Matki Bożej Fatimskiej (13 VI 1993), nabożeństwo fatimskie z udziałem kard. Józefa Glempa i biskupów polskich (13 IX 1997), diecezjalne uroczystości Jubileuszowe (2000), inauguracja pierwszego Synodu Diecezji Rzeszowskiej (2001). Cyklicznie odbywają się w niej m. in. święcenia diakonatu i kapłaństwa oraz dożynki diecezjalne, a także regularnie sprawuje się tam duszpasterstwo parafialne, gdyż jest ona jednocześnie kościołem parafialnym rzeszowskiej parafii pw. Najświętszego Serca Jezusowego.

Matka Boża Fatimska (foto: parafia)

Matka Boża Fatimska (foto: parafia)

Warto tu dodać, że rzeszowski kościół katedralny jest również diecezjalnym sanktuarium maryjnym. Czczona jest w nim bowiem Matka Boża Fatimska. Jej figura, obecna w tym miejscu od 1982 r., uchodzi wśród wiernych za słynącą łaskami. Wyrazem tego są m. in. liczne prośby i podziękowania, zapisywane w specjalnej księdze, wota zawieszane wokół figury oraz duża frekwencja wiernych na nabożeństwach fatimskich, celebrowanych 13. dnia każdego miesiąca. Uwieńczeniem rozwijającego się kultu była koronacja katedralnej figury Matki Bożej Fatimskiej.

Katedra rzeszowska wpisuje się znacząco w dzieje Kościoła na Podkarpaciu. Jest bowiem drugą w dziejach regionu, po katedrze przemyskiej, świątynią rzymskokatolicką o tak wielkiej randze. Wprawdzie nie posiada jeszcze wielkich i cennych zbiorów kultury sakralnej, ale z jej krótkiej historii można się wiele nauczyć: przede wszystkim tego, że Kościół jest wspólnotą ludzi wierzących, która winna współdziałać solidarnie i odpowiedzialnie oraz, że postępując w ten sposób może pokonać różnorakie trudności i zagrożenia, a tym samym osiągnąć zbawienie.

ks. dr Andrzej Motyka

Wirtualny spacer po katedrze