Dane diecezji

Ludność diecezji

Wpisany przez Admin

Teren diecezji rzeszowskiej zamieszkuje ludność niemal jednorodna, tak pod względem narodowościowym, jak i wyznaniowym. W pierwszym przypadku są to Polacy, zaś w drugim wyznawcy Kościoła rzymsko-katolickiego. Przedstawicieli innych narodowości, np. Łemków, bądź wyznań, np. prawosławnych, jest nieznaczny procent. Zresztą strukturę wyznaniową, a co za tym idzie również narodowościową doskonale obrazują dane liczbowe, np. w roku 1992 teren diecezji zamieszkiwało 611 102 osób, w tym 603 290 katolików. Z tych danych wynika, iż osób niewierzących i przedstawicieli innych wyznań i religii było wówczas na terenie diecezji niespełna 8 tysięcy. Na przestrzeni minionych dwunastu lat ilości te nie uległy istotnej zmianie.

Rynek w Rzeszowie (foto: JB)

Rynek w Rzeszowie (foto: JB)

Mimo, iż większość terenu diecezji stanowią tereny rolnicze, to jednak ponad 50 % ogółu jej ludności, ok. 300 tys., zamieszkuje w miastach. Najwięcej diecezjan mieszka w Rzeszowie (ok. 180 tys.), Jaśle (ok. 40 tys.), Gorlicach (ok. 30 tys.) i Ropczycach (14,9 tys.). Natomiast pozostałe miasta, jak: Biecz, Głogów Młp., Kolbuszowa, Sędziszów Młp., Sokołów Młp., Strzyżów i Tyczyn, liczą ich do dziesięciu tysięcy. Reszta diecezjan zamieszkuje wioski regionu. Warto tu nadmienić, iż największe zaludnienie występuje w powiecie rzeszowskim grodzkim 3020 mieszkańców na km2, a najmniejsze w powiecie kolbuszowskim 79 mieszkańców na km2. Nieznacznie zróżnicowana jest natomiast struktura ludności według płci. Według tego kryterium przeważają kobiety, np. w roku 2001 stanowiły one ok. 50,3 % ogółu mieszkańców wsi i 52 % – miast, czyli na 100 mężczyzn przypadało ich odpowiednio 102 i 109.

Foto: PublicDomainPictures

Foto: PublicDomainPictures

W ostatnim dziesięcioleciu XX w. i w pierwszych latach XXI w. w Polsce obniżał się sukcesywnie przyrost ludności. Podobne tendencje, choć w mniejszym stopniu występowały również na terenie diecezji rzeszowskiej. Spowodowały one znaczne spowolnienie wzrostu liczby jej mieszkańców. Świadczą o tym dane statystyczne. O ile w 1990 r., jeszcze przed powstaniem diecezji, liczba urodzeń na każdy tysiąc ludności sięgała 17,2, to już w 2001 r. obniżyła się do 10,3. Inaczej mówiąc na przestrzeni tego okresu nastąpił spadek liczby urodzeń o 37,5 %. Obniżeniu uległ nie tylko przyrost ludności, ale również liczba zawieranych małżeństw (z 6,7 w 1990 do 5,3 w 2001 na każdy tysiąc ludności) oraz zgonów (z 9,4 w 1990 do 8,4 w 2001 na każdy tysiąc ludności). Spowodowało to znaczny spadek przyrostu naturalnego: z 7,8 w 1990 do 1,9 w 2001 na każdy tysiąc ludności. Mimo tych dość dużych zmian zachodzących w strukturze demograficznej nieznacznie tylko podniósł się wiek środkowy (przeciętny) ludności. W roku 1990 wynosił on 30,3, zaś w 2001 – 33,1 lat. Można więc stwierdzić, iż w sensie demograficznym ludność diecezji jest nadal młoda.

Do najczęstszych zajęć zarobkowych ludności diecezji należą: rolnictwo, przemysł, usługi, handel, szkolnictwo oraz praca urzędnicza. Niektórzy z pracą zawodową łączą prowadzenie gospodarstw rolnych. Daje się zauważyć u mieszkańców omawianych terenów wielki szacunek dla pracy oraz przywiązanie do tradycji ojców. Niestety po 1989 r., czyli po przemianach ustrojowych w Polsce, bolesnym zjawiskiem na Podkarpaciu jest stale wzrastające bezrobocie, co wpływa na materialne zubożenie społeczeństwa. Jego przyczyn można dopatrywać się m. in. w likwidacji i źle przeprowadzonej prywatyzacji wielu zakładów pracy. Mimo obietnic kolejnych ekip rządowych problem ten zdaje się narastać; w roku 2003 stopa bezrobocia na terenie diecezji sięgnęła 20,3 %. Z wysokim bezrobociem wiąże się inne negatywne zjawisko – emigracja zarobkowa. Liczba zarejestrowanych wyjazdów za pracą wzrosła z 833 w 1990 do 2284 w 2001 r. Jeszcze bardziej ona wzrosła po włączeniu Polski w struktury Unii Europejskiej. W niektórych przypadkach obniżenie standardu życia oraz rozłąka wywołana wyjazdem za pracą odbija się negatywnie na życiu moralnym jednostek i rodzin.

Podsumowując należy stwierdzić, że jednorodność narodowościowa i wyznaniowa ludności, jak też jej przywiązanie do tradycji ojców i do ziemi, sprawiają, że w diecezji istnieje silna więź z Kościołem i duchownymi oraz umiłowanie Ojczyzny. Uwidacznia się to przede wszystkim szacunkiem dla spraw kościelnych, zaangażowaniem w życie parafii i w działalność różnorakich organizacji religijnych, a także aktywnością patriotyczną.
ks. dr Andrzej Motyka