Ludzie

Pasek Jan Chryzostom, Ks., (1875-1942)

Urodził się 5 lutego 1875 r. w Zadusznikach. W latach 1888-1896 uczęszczał do Gimnazjum w Tarnowie. Następnie, w roku 1896 rozpoczął studia teologiczne w tarnowskim Se-minarium Duchownym. Po trzech latach przeniósł się do Seminarium w Przemyślu. Tam zaliczył czwarty, a zarazem ostatni rok studiów. Po ich ukończeniu 22 lipca 1900 r. w Przemyślu otrzymał święcenia kapłańskie. Następnie pracował jako wikariusz w Dębowcu (1900-1901) i Gorlicach (1901-1902). W maju 1902 r. otrzymał roczny urlop zdrowotny. W tym czasie przebywał w Niżniowie, na terenie archidiecezji lwowskiej, gdzie pełnił funkcję kapelana Sióstr Niepokalanego Poczęcia NMP. Do pracy w macierzystej diecezji powrócił 1 czerwca 1903 r. Objął wówczas posadę wikariusza w Wesołej. Pracował tam przez jeden rok, a następnie został przeniesiony do Sanoka na analogiczne stanowisko. Dnia 1 września 1906 r. otrzymał etat katechety przy Gimnazjum w Jaśle. Z pracą dydaktyczno-wychowawczą łączył doskonalenie własnych kwalifikacji zawodowych. Dzięki temu najpierw, 19 XII 1907 r. zaliczył egzamin na katechetę szkół średnich, a następnie w roku 1913 uzyskał tytuł doktora teologii. W jasielskim Gimnazjum pracował przez 25 lat, do chwili przejścia na emeryturę w 1931 r. Nadto przez pewien czas nauczał religii w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim. W miarę potrzeb prowadził też zajęcia z innych przedmiotów, m. in. języka polskiego, historii, propedeutyki filozofii. Prócz tego był wychowawcą klasy, kapelanem hufca harcerskiego, członkiem Powiatowej Rady Szkolnej, wizytatorem szkół średnich w Jaśle i Krośnie oraz wizytato-rem w szkole tkackiej w Krośnie.

Najważniejszym jego obowiązkiem była praca katechetyczna. Wykonywał ją z pasją i przekonaniem. Był erudytą, a także dobrym dydaktykiem i pedagogiem. Dzięki temu potrafił jasno, logicznie i w sposób interesujący wyłożyć zagadnienia religijno-moralne. Swą działal-ność katechetyczną ograniczył głównie do nauczania przedmiotu i realizacji przepisanych praktyk religijnych. Był więc katechetą praktykiem. W związku z tym nie pozostawił po sobie znaczącego dorobku pisarskiego poświęconego zagadnieniom katechetycznym. Co gorsza, część jego niepublikowanych opracowań, spłonęła w czasie II wojny światowej. Spośród tych, które opublikował na uwagę zasługuje wspomnienie pośmiertne ks. Józefa Gaydy, dłu-goletniego katechety w Jaśle, zamieszczone na łamach „Kroniki Diecezji Przemyskiej”; przybliżył w nim bowiem wzór katechety. Pasjonował się wieloma dziedzinami wiedzy, głównie jednak historią. Znalazło to odzwierciedlenie w jego przynależności do Polskiego Towarzystwa Historycznego. Zmarł 16 grudnia 1942 r. w Jaśle.

Literatura:
Archiwum Archidiecezji Przemyskiej, Akta Personalne Kapłanów, teczka „P”, tabela służbowa ks. J. Ch. Paska; Zmiany na stanowiskach i urzędach duchownych, „Kronika Diecezji Przemyskiej”, 2(1902), s. 236; 31(1931), s. 360; Pasek J., Ks. Józef Gayda em[erytowany] katecheta gimn[azjum] w Jaśle, tamże, 36(1936), s. 340-345; Świstak Z., Kaplica gimnazjalna w Jaśle. Z dziejów kościoła i parafii pod wezwaniem św. Stanisława BM, Jasło 1992, s. 29, 93-94; tenże, Słownik biograficzny znanych postaci Jasła i regionu, Jasło 1998, s. 277-278.
Ks. Andrzej Motyka