Ludzie Newsy Święci Święci z diecezji

Bł. Władysław Findysz, kapłan męczennik

Wpisany przez ks. Tomasz Gałuszka

23 sierpnia przeżywany wspomnienie bł. Ks. Władysława Findysza, kapłana męczennika.

Wstęp

Świadkowie wiary są spoiwem wzmacniającym wspólnotę Kościoła. Byli oni w każdej epoce jej dziejów. Swoim życiem, nauczaniem, bezkompromisowością wobec grzechu, a niekiedy i męczeńską śmiercią ukazali, iż możliwa jest doskonała realizacja Ewangelii Chrystusowej. Ich przykłady trzeba więc często przypominać, aby dla współczesnego człowieka byli przewodnikami na drodze wiary, a nadto, jeśli zostali wyniesieni na ołtarze, byli dla niego orędownikami w niebie.
Do grona świadków wiary bez wątpienia należy zaliczyć ks. Władysława Findysza, kapłana diecezji przemyskiej, proboszcza w Żmigrodzie Nowym, prześladowanego i skazanego przez komunistyczny sąd za wzorowe wypełnianie obowiązków pasterskich, a zwłaszcza za obronę wiary i moralności katolickiej. Jego życie i działalność może być przykładem zarówno dla duszpasterzy, jak i dla wiernych. Należy więc je przypomnieć i upowszechnić.

To jest zasadniczym celem niniejszej publikacji. Składa się ona z pięciu części. W pierwszej zaprezentowane zostanie środowisko rodzinne i okres edukacji ks. Findysza, w drugiej – pierwsze lata jego kapłańskiego posługiwania, w trzeciej – okres duszpasterzowania w Żmigrodzie Nowym z wyszczególnieniem pracy pod okupacją hitlerowską i rządami komunistów; czwarta, najobszerniejsza część publikacji dotyczy sprawy jego procesu, uwięzienia i śmierci, zaś ostatnia – podjętych działań, mających na celu wyniesienie go na ołtarze. Publikacja ta jest jedynie szkicem biograficznym ks. Findysza, toteż pominięto w niej wiele, zdaniem autora, mniej istotnych problemów.

1. Środowisko rodzinne i okres edukacji
Władysław Findysz urodził się 13 grudnia 1907 r. w Krościenku Niżnym k. Krosna, w zamieszkałej tamże pod numerem 374 rodzinie rolniczej Stanisława i Apolonii z d. Rachwał . W dzień później, 14 grudnia, w kościele parafialnym pw. Świętej Trójcy w Krośnie został ochrzczony przez miejscowego katechetę, ks. Stanisława Kotyrhę. Jego rodzicami chrzestnymi byli: Wojciech Lenik i Wiktoria Findysz . Rodzina Findyszów była typową rodziną chłopską, w której czymś oczywistym było przywiązanie do tradycji oraz poszanowanie takich wartości, jak wiara, rodzina, wzajemny szacunek, praca…itp. Niestety, na beztroskie dzieciństwo Władysława cień rzuciła śmierć matki, zmarłej 27 września 1912 r. Miał wówczas niespełna pięć lat. Jej śmierć wycisnęła bolesny rys zarówno na jego życiu, jak i na życiu jego siostry Heleny . Nie była to pierwsza tragedia, która dotknęła jego rodzinę. Wcześniej bowiem zmarli, starszy brat Władysława – Jan oraz jego młodsza siostra – Józefa . W roku 1915 zmarło trzecie dziecko Apolonii i Stanisława Findyszów – Maria .

Niedługo po śmierci pierwszej żony, dnia 6 listopada 1912 r. Stanisław Findysz wstąpił ponownie w związek małżeński. Jego żoną i matką dla osieroconych dzieci została Katarzyna Miezin (ur. 19 września 1889 r.) . Z tego związku przyszło na świat pięcioro dzieci: Anna, Janina, Stanisław, Kazimierz i Leontyna Maria . Władysław wychowywał się więc w rodzinie wielodzietnej; miał bowiem dziewięcioro rodzeństwa. Niestety, ówczesne warunki zdrowotno-sanitarne powodowały dużą śmiertelność wśród ludzi. To właśnie one sprawiły, że w rodzinie Stanisława Findysza wieku dojrzałego dożyło tylko sześcioro dzieci.

Edukację na poziomie podstawowym Władysław rozpoczął dnia 1 września 1913 r. w prowadzonej przez siostry felicjanki czteroklasowej szkole ludowej w Krościenku Niżnym. Ten etap jego edukacji nieco się wydłużył, gdyż w roku szkolnym 1914/1915, ze względu na działania wojenne, szkoła nie funkcjonowała. Nauczanie wznowiono dopiero w sierpniu 1915 r. Ze świadectw szkolnych wynika, że Władysław był starannym, pilnym, ale przeciętnym uczniem . Lata jego podstawowej edukacji przypadły głównie na czas pierwszej wojny światowej oraz walk o niepodległość Polski. Choć był wtedy małym chłopcem, to jednak te wydarzenia, jak też towarzysząca im atmosfera bez wątpienia wpłynęły znacząco na jego patriotyczne wychowanie.

Po ukończeniu szkoły ludowej, we wrześniu 1919 r. rozpoczął edukację w szkołach krośnieńskich: był uczniem szkoły wydziałowej męskiej (1919/20), a następnie, od 1 września 1920 r. – Państwowej Szkoły Realnej (od 1921 r. Państwowe Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika). Do szkoły uczęszczał systematycznie, podczas lekcji zachowywał się na ogół bez zarzutu, jednak jego osiągnięcia naukowe były przeciętne. Świadczy o tym średnia ocen uzyskanych przezeń w poszczególnych klasach: w kl. II – 4,5; w kl. III – 3,8; w kl. IV – 3,7; w kl. V – 3,4; w kl. VI – 3,7; w kl. VII – 3,5; matura – 3,8. Gimnazjum ukończył egzaminem maturalnym zaliczonym w maju 1927 r.

Ważną dziedziną wychowania gimnazjalnego była formacja religijna. W tym względzie osiągnięcia ucznia Findysza były zadowalające; uzyskiwał bowiem bardzo dobre oceny z religii, a także czynnie angażował się w działalność szkolnego koła Sodalicji Mariańskiej, którego był członkiem od chwili jego założenia. Bez wątpienia katechizacja oraz wpływ katechetów: ks. Stanisława Szpetnara i ks. Franciszka Misiąga wpłynęły w znacznym stopniu na dokonany przez niego wybór drogi powołania kapłańskiego. Zanim jednak podjął decyzję o rozpoczęciu studiów teologicznych odbył w Chyrowie rekolekcje zamknięte dla maturzystów, pod przewodnictwem jezuity, o. Jana Rostworowskiego .

Egzaminem maturalnym zamknął Władysław pierwszy etap swego życia, który rozegrał się głównie w domu rodzinnym, szkole i kościele parafialnym. Te instytucje wycisnęły swoje znamię na jego charakterze. Ukształtowały go na człowieka stanowczego, pilnego, konsekwentnie dążącego do celu, poważnie traktującego życie i swoje życiowe zadania. Zaszczepione w dzieciństwie i okresie młodzieńczym cechy, choć rozwijał je nadal, stały się fundamentem jego osobowości. Pośrednio też wystawiają świadectwo środowisku, w którym wzrastał. Zapewne nie było ono idealne, ale bez wątpienia było głęboko religijne oraz moralnie zdrowe.

Jesienią 1927 r. przybył do Przemyśla, gdzie rozpoczął studia filozoficzno- teologiczne w miejscowym Instytucie Teologicznym oraz przygotowanie do posługi kapłańskiej. Formację intelektualno-duchową odbył pod kierunkiem wielu wybitnych kapłanów diecezji przemyskiej, wśród których poczesne miejsce zajmowali: ks. Jan Balicki – rektor seminarium, wykładowca teologii dogmatycznej, obecnie kandydat na ołtarze, ks. Stefan Momidłowski – rektor, wykładowca hermeneutyki biblijnej, wybitny kaznodzieja, ks. Jan Grochowski – ojciec duchowny kleryków i wykładowca teologii moralnej, ks. Władysław Matyka – prefekt, wicerektor oraz wykładowca Pisma świętego Starego Testamentu, ks. Piotr Federkiewicz – prefekt i wykładowca Pisma świętego Nowego Testamentu, ks. Jan Kwolek – wykładowca Prawa Kanonicznego, ks. Wojciech Tomaka – wykładowca katechetyki, pedagogiki i metodyki, późniejszy przemyski biskup pomocniczy, ks. Wojciech Lewkowicz – nauczyciel śpiewu kościelnego . Dzięki wysiłkowi tych ludzi, ich osobistemu przykładowi, a także własnej pracy, której wymiernym odzwierciedleniem były uzyskiwane oceny egzaminacyjne, wahające się w okolicach średniej 4,5 – w zadowalającym stopniu przygotował się do pracy duszpasterskiej. Uwieńczeniem tego okresu edukacji były święcenia kapłańskie, które przyjął 19 czerwca 1932 r. w katedrze przemyskiej z rąk ordynariusza przemyskiego, bp. Anatola Nowaka .