Newsy

Na Ratunek Zabytkom Starego Cmentarza

Wpisany przez Admin

W dniu 1 listopada na Starym Cmentarzu w Jaśle, zostanie przeprowadzona kolejna Kwesta ,,Na Ratunek Zabytkom Starego Cmentarza’’. Kwestujący ze specjalnymi puszkami będą stać przy głównym wejściu Starego Cmentarza przy ul. Zielonej. Tegoroczna Kwesta odbędzie się już po raz dziewiąty. Efekty poprzednich widać doskonale na cmentarzu. To dzięki, zbieranym od lat datkom udało się odnowić kilka najstarszych i najcenniejszych nagrobków. Renowacja zabytków Starego Cmentarza jest możliwa dzięki środkom przekazywanym przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Przemyślu, Miasto Jasło oraz przez Społeczny Komitet Ochrony i Renowacji Zabytków Cmentarza z pieniędzy zebranych podczas kwest.

Stary Cmentarz w Jaśle należy do najstarszych w Polsce, a zarazem najciekawszych i najbardziej wartościowych obiektów Europy. Został założony w 1784 r., na terenie dawnego rzeczyska Jasiołki, gruncie należącym do miasta. Spoczywają tutaj ludzie z różnych stron świata, m.in. z Niemiec, Austrii, Włoch, Rosji, Francji, a także dalekiej Anglii, gdyż swoją działalność sprawował wówczas w tym miejscu, garnizon wojskowy oraz urząd cyrkularny. Początkowo na mogiłach zmarłych stawiano krzyże żelazne bądź drewniane. Dopiero w drugiej połowie XIX w. wznoszono bardziej okazałe grobowce. Przez wiele lat, cmentarz narażony był na wszelkiego rodzaju podtopienia, które z czasem udało się powstrzymać. Z kolei w roku 1907, rozpoczęto przebudowę przestrzeni cmentarnej, którą podzielono na kwatery, rzędy, sektory oraz alejki.

W środku nekropolii wzniesiono drewnianą kaplicę, która w połowie XIX w., uległa zniszczeniu. Z biegiem czasu na jej miejscu z inicjatywy ks. Kaspra Gąsiorowskiego, wybudowano nową, murowaną w stylu neogotyckim. Na zewnętrznej, tylnej ścianie obiektu umieszczono krzyż z wizerunkiem Chrystusa Ukrzyżowanego. Krzyż ten wg. niektórych legend, podań oraz źródeł historycznych, najprawdopodobniej pochodzi z XVII w., z zabudowań pokarmelickich. W kronice klasztoru OO. Franciszkanów w Jaśle możemy zobaczyć wpis ks. Leona Sroczyńskiego, dotyczący krzyża i kaplicy cmentarnej. ,,W roku 1858 na prośby wielu tutejszych obywateli, którzy pod przysięgą zeznali, że cudów na sobie lub innych byli świadkami od Pana Jezusa na cmentarnej kapliczce drewnianej i grożącej upadkiem, zająłem się składkami na wystawienie nowej, murowanej kaplicy. Wszyscy mieszkańcy z całą gotowością składali ofiary, dwory Gorajowickie, Niegłowice i inne darowały mi cegłę, kamienie i drzewo.’’ Krzyż z wizerunkiem cierpiącego Chrystusa, okazał się niezwykłym, potrafiącym zmienić wiele w życiu człowieka, dlatego nawet w powszednie dni można tu spotkać modlących się ludzi, palących znicze, składających kwiaty. Zapewne odmawiają także w ciszy i skupieniu modlitwę autorstwa anonimowego Flamandczyka z okresu XV w., którego tekst widnieje pod krzyżem.

Idąc ścieżkami Starego Cmentarza można odnaleźć groby osób zasłużonych dla miasta m.in. profesorów, duchownych, burmistrzów czy też lekarzy. Niektóre miejsca pochówków zwracają szczególną uwagę, chociażby ze względu na swoją postać, która zdecydowanie różni się od współczesnych. Ponadto spoczywają tutaj: Romuald Palch (jasielski działacz społeczny, a także aptekarz), Antoni Koralewski (trzykrotny burmistrz miasta), Stanisław Proń (twórca muzeum farmacji w Krakowie), 2-letnia córeczka Ignacego Łukasiewicza, ppłk. Józef Modrzejewski (oficer polski, absolwent Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu, i w Toruniu, Kawaler Krzyża Virtuti Militari), ks. Stanisław Rozpara (posługujący w okresie epidemii choroby cholery), ks. prałat Kazimierz Trygar (wieloletni proboszcz jasielskiej fary, dziekan dekanatu Jasło – Wschód, Honorowy Obywatel Miasta Jasła), a także żołnierze różnych narodowości i wielu innych bohaterów narodowych.
Podobne Kwesty zostaną przeprowadzone również w innych miejscach naszej diecezji.

Fot. NJ
Natalia Janowiec