Newsy

Nowa książka z homiliami ks. Stanisława Nabywańca

„Królowej swej. Kazania i homilie maryjne” – taki tytuł nosi zbiór homilii, których autorem jest ks. prof. dr. hab. Stanisław Nabywaniec, kierownik Zakładu Historii Nowożytnej i Dziejów Kościoła na Wydziale Socjologiczno-Historycznym Uniwersytetu Rzeszowskiego. Książka została wydrukowana w Wydawnictwie i Drukarni Diecezji Rzeszowskiej „Bonus Liber”.

Książkę otwiera słowo wstępne bp. Jana Wątroby. „Człowiek jest istotą tak słabą, że zapomina niekiedy nawet o matce. To opracowanie Ks. Profesora może pomóc osobom przeżywającym trudne doświadczenia, kryzysy czy przygnębienie odnaleźć na nowo radość i cieszyć się życiem człowieka wierzącego, oddanego Bogu i swoim bliskim” – napisał biskup rzeszowski.

Z kolei ks. Marian Bocho, proboszcz kolegiaty w Jarosławiu (na okładce książki znajduje się wizerunek Matki Bożej Śnieżnej z jarosławskiej kolegiaty), zwraca uwagę na osobiste wątki zawarte w homiliach. „Autor nadaje Matce Najświętszej tytuł Królowej, jest Ona jednak dla niego nade wszystko Matką. Pierwsze kazanie zamieszczone w tymże tomie nosi znamienny tytuł: Mam drugą Matkę. To niezwykle osobiste i poruszające! Wiemy przecież, że Autor doświadczył we wczesnym dzieciństwie losu odejścia do wieczności swojej Mamy Zofii, której jako pierwszej dedykuje wydany zbiór” – czytamy w przedmowie.

Książkę otwiera homilia wygłoszona w Domaradzu w 1987 r. (bez wskazania dnia i miesiąca jak to ma miejsce w przypadku pozostałych homilii), a zamyka homilia z 13 września 2018 r. z Olchowej. Z okresu między rokiem 1987 a 2018 mamy 24 kazania i homilie i dwa rozważania różańcowe. Nie są one ułożone chronologicznie. Zaraz po roku 1987 znajduje się homilia z roku 2014, potem cofamy się do roku 1988. Takim a nie innym układem ks. Nabywaniec prowadzi nas drogami kultu maryjnego i własnej pobożności maryjnej.

Ciekawa jest mapa, którą tworzą miejsca wygłoszenia homilii: Domaradz, Olchowa, Zagórz, Kruhel Wielki, Jarosław, Trzebownisko, Korczyna, Wietrzno, Krzywe, Krzemienna, Adamówka, Kombornia, Dydnia, Czarna k. Łańcuta, Ustrzyki Dolne, Jaśliska, Olszanica. Miejsca te często wiążą się z osobistą historią autora, jak choćby kościół w Zagórzu, gdzie został ochrzczony, Krzywe, gdzie chodził do szkoły podstawowej, czy Ustrzyki Dolne, gdzie był wikariuszem jako neoprezbiter.

W homiliach ks. Nabywańca znajdziemy sporo bezpośrednich odniesień do Pisma Świętego, do nauczania papieży i do dokumentów Kościoła. Autor równie chętnie przywołuje wydarzenia historyczne, legendy, pieśni religijne i poezję. W homiliach spotkamy się z twórczością, m.in. Cypriana Kamila Norwida, Adama Mickiewicza, Marii Konopnickiej, Adama Asnyka, Juliusza Słowackiego i Jana Lechonia. Oprócz kazań i homilii zbiór zawiera dwie czytanki październikowe z 2009 i 2010 r. Wiele mówią same tytuły homilii: „Salus Populi Romani i Salus Populi Jaroslavienis”, „Różaniec modlitwą Kościoła i w intencji Kościoła”, „Biegłaś z pośpiechem przez góry” czy „Defensor Mariae”.

Na szczególną uwagę zasługuje homilia pt. „Nie mogło nas zabraknąć, kiedy zaprasza nas Matka” wygłoszona 8 września 2009 r. w cerkwi greckokatolickiej w Jarosławiu, gdzie znajduje się słynąca łaskami ikona Matki Bożej Jarosławskiej, zwana Bramą Miłosierdzia (na prośbę papieża Franciszka ikona ta była obecna na Placu Świętego Piotra w Rzymie podczas inauguracji Roku Miłosierdzia w Kościele Katolickim 8 grudnia 2015 r.). „Dzisiaj też prosimy o to miłosierdzie Boga, ale prosimy również siebie nawzajem, jako bracia i siostry, o przebaczenie naszych grzechów. Ta ziemia potrzebuje Bożego miłosierdzia, bo tak wiele wydarzyło się na tej ziemi jarosławskiej: bólu, cierpienia, krzywdy, niesprawiedliwości” – czytamy w homilii z cerkwi.

Ostatnia homilia umieszczona w książce nosi tytuł „Maryja, niewolnica Pańska, niesie dar wolności”. „Nie ma innej drogi ku wolności, od tej, którą wybrała Maryja – drogę służby w niewoli u Pana. Polacy, którzy od zarania swych narodowych i kościelnych dziejów byli i są tak mocno związani z Maryją, wsłuchując się w słowa Maryi w Nazarecie, niejednokrotnie dawali wyraz pragnieniu naśladowania jej w postawie służebnej wobec Boga” – czytamy w homilii dowiadując się dalej o książce Stanisława Fenickiego SJ „Mariae mancipium” z 1632 r., przetłumaczonej przez Jana Chomentowskiego SJ jako „Pętko Panny Maryjej albo sposób oddania się Błogosławionej Pannie Marii za sługę i niewolnika”. Nauki w niej zawarte nie straciły swojej aktualności: „Jeszcze ktoby sobie dobrodziejstwa codzienne, które od tej Panny wziął i bierze ustawicznie wspominał: a nie tylko on, ale wszystkie naród ludzki: ten zapewne nie tylko by się sługą i niewolnikiem jej ale bydlątkiem najpodlejszym i najposłuszniejszym nazywał i mówiłby sam do sobie często: Zostałem się bydlątkiem u ciebie a będę zawsze stobą”.

„Królowej swej. Kazania i homilie maryjne” to wyjątkowa pozycja na rynku wydawniczym. Książka pozwala zobaczyć inne oblicze duchownego naukowca, znakomitego historyka, ks. prof. Stanisława Nabywańca, który tym razem przedstawia swój warsztat kaznodziejski, a nade wszystko dzieli się pobożnością maryjną.

ks. Tomasz Nowak

 

Ks. Stanisław Nabywaniec, Królowej swej. Kazania i homilie maryjne, Rzeszów 2019, ISBN 978-83-65931-75-7.

Zdjęcia: tn