Kościół OO. Bernardynów w Rzeszowie - bazyliką mniejszą

W dniu 12.09.2008 r. kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Rzeszowie, Sanktuarium Matki Bożej Rzeszowskiej otrzymał tytuł „bazyliki mniejszej w czasie uroczystej Mszy św. sprawowanej pod przewodnictwem ks. kard. Mariana Jaworskiego ze Lwowa. Homilię wygłosił ks. abp Edward Nowak z Rzymu.

Starania o nadanie tegoż tytułu z inicjatywy Biskupa Rzeszowskiego rozpoczął jeszcze w 2004 r. O. Antoni Kluska, ówczesny proboszcz i kustosz sanktuarium. Konferencja Episkopatu Polski przyjęła pozytywne stanowisko w sprawie nadania Sanktuarium Matki Bożej Rzeszowa tytułu bazyliki mniejszej podczas 332 zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Polski w dniu 30.06.2005 r. W Sanktuarium trwały jednocześnie prace restauracyjne i konserwatorskie. Stolica Apostolska w bieżącym roku po zbadaniu przedłożonej dokumentacji wydała dekret o nadaniu tytułu bazyliki mniejszej.
"Dom kościoła", czyli dom Boga i chrześcijańskiej wspólnoty, zawsze był traktowany, jako jeden z głównych znaków Kościoła świętego - obecnej na świecie i pielgrzymującej Oblubienicy Chrystusa. Jego piękno i przyozdobienie oraz przydatność do sprawowania czynności liturgicznych były w różnych okresach regulowane przez odpowiednie normy prawne.
Wśród kościołów danej diecezji główne miejsce zajmuje i największą godnością cieszy się kościół katedralny, w którym znajduje się katedra, znak nauczycielskiego posługiwania i władzy biskupa, pasterza tejże diecezji oraz znak jego komunii z rzymską katedrą Piotra. Kolejne miejsce zajmują kościoły parafialne, przy których skupiają się poszczególne wspólnoty wiernych diecezji. Ponadto istnieją sanktuaria, do których pielgrzymują wierni.
Pośród tych i innych kościołów o różnych nazwach istnieją świątynie o szczególnym znaczeniu liturgicznym i duszpasterskim, które mogą być przez papieża odznaczone tytułem bazyliki mniejszej na znak ich szczególnej więzi z Kościołem Rzymskim i z osobą Następcy św. Piotra. Normy dotyczące bazylik mniejszych zostały ustalone po Soborze Watykańskim II dekretem Domus Dei z dnia 6 czerwca 1968 roku, ogłoszonym przez Świętą Kongregację Obrzędów.
Bazyliki dzieli się obecnie na większe tzw. patriarchalne oraz bazyliki mniejsze. Bazyliki większe są tylko cztery i wszystkie znajdują się w Rzymie. Są to: Bazylika św. Piotra, św. Pawła za Murami, św. Jana na Lateranie i Matki Bożej Większej. Pozostałe kościoły mogą uzyskać tytuł bazyliki mniejszej. Tytuł taki nadaje się kościołom, które mają szczególne znaczenie historyczne i duszpasterskie w danej diecezji czy mieście. Zwraca się także uwagę na działalność duszpasterską, liturgiczną, katechetyczną i kulturalną prowadzoną przy takiej świątyni.
Wierni, którzy nabożnie nawiedzają bazylikę i uczestniczą w niej w jakimś obrzędzie lub przynajmniej pomodlą się słowami Modlitwy Pańskiej i odmówią wyznanie wiary, mogą, pod zwykłymi warunkami (sakramentalna spowiedź, przystąpienie do Stołu Pańskiego i modlitwa w intencji Ojca Świętego), dostąpić odpustu zupełnego w następujących dniach:
1) w rocznicę poświęcenia tejże bazyliki; 2) w dniu liturgicznego obchodu uroczystości jej tytułu; 3) w uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła; 4) w rocznice nadania kościołowi tytułu bazyliki mniejszej; 5) raz w roku, w dniu ustalonym przez miejscowego ordynariusza; 6) raz w roku, w dniu dowolnie wybranym przez każdego z wiernych.
Tytuł bazyliki daje prawo do używania znaków papieskich to jest "skrzyżowanych kluczy", który może być umieszczany jako ornament na chorągwiach, sprzętach liturgicznych oraz na pieczęci zarządu bazyliki.
Zarządca (rektor) bazyliki podczas sprawowanych przez siebie funkcji może nosić na sutannie lub na habicie zakonnym i na komży - czarny mucet przyozdobiony czerwonym obramowaniem oraz takiegoż koloru guzikami i obszyciem dziurek.

Ks. Janusz Sądel